hatay sorunu

  • 1517 yılında devlet-i aliyye egemenliğine giren hatay'ın (antakya) kuzey kesimi adana vilayetine, güney kesimi de halep vilayetine bağlı sancakların yönetiminde kaldı. ı. dünya savaşında fransızlar tarafından işgâl edildi. 20 ekim 1921 tarihinde tbmm ile fransız hükûmeti arasında imzalanan ankara antlaşması'nın verdiği yetkiyle, bölgede fransız mandası altındaki suriye hükûmetine bağlı bir iskenderun sancağı kuruldu. sancak yönetiminin bölgedeki türk halkını hiçe sayıp araplar, rumlar ve ermenilerden yana tutum takınması, buradaki türk nüfusun türkiye'ye katılmak için mücadeleye başlamasına neden oldu. bölgede huzursuzluğun artması ve meselenin milletler cemiyeti'ne aksettirilmesi üzerine, arapların çoğunlukta olduğu bir meclis ve anayasa oluşturularak kuzey suriye hükûmeti kuruldu.

    1936 yılında suriye'deki fransız manda yönetimi sona erdiğinde, suriye'nin iskenderun sancağı'nı topraklarına katmak istemesi türkiye'yi harekete geçirdi. sorun tekrardan milletler cemiyeti'ne taşındı. 1937 yılında, milletler cemiyeti, toprak bütünlüğü türkiye ve fransa tarafından korunacak, dış siyasette ise suriye'ye bağlı olacak yarı-bağımsız bir yeni yönetim kurulması kararı aldı. 2 eylül 1938 tarihinde toplanan meclisle "hatay cumhuriyeti" kuruldu. cumhurbaşkanlığına tayfun sökmen'in seçildiği hatay cumhuriyeti, para birimi olarak suriye lirasını kullanıyor ve dış siyasette suriye devlet başkanı tarafından temsil ediliyordu.

    hatay cumhuriyeti'nin türklerin çoğunlukta olduğu yeni yönetimi, zamanla bünyesindeki arap ve fransız uyruklu görevlileri tasfiye etti. türkiye ile olan gümrük engellerini kaldırdı, posta sistemini türkiye'ye göre düzenledi ve para birimi olarak türk lirasını benimsedi.

    ıı. dünya savaşı öncesinde, türkiye ile fransa arasında ankara'da imzalanan yeni bir antlaşmadan sonra, hatay millet meclisi toplanıp 29-30 haziran 1939 tarihinde türkiye cumhuriyeti'ne tabi olma kararı aldı. 7 temmuz 1939'da tbmm'nin verdiği onayla hatay resmî olarak türkiye'nin ili oldu.

    3

    bizi takip edin

    omü sözlük © 2015


    birtakım şeyler: iletişim - - -