cebelitarık

  • akdeniz'in batı ucunda, iber yarımadası'nın güneyinde bulunan gibraltar isimli birleşik krallık sömürgesi olan küçük koloni devletidir. cebelitarık körfezi'nin doğu yakasını oluşturan küçük bir yarımadanın güney kesiminde kurulmuş cebelitarık, cebelitarık boğazı ile birlikte ismini endülüs fatihi emevi kumandanı tarık bin ziyad'dan alır. bölge, islâm kaynaklarında tarık bin ziyad'ın ordusuyla birlikte iber yarımadası'nda karaya çıktığı ve askerlerine geri dönüşü olmayan bir yola girdiklerini belirtip, gemileri yaktırdığı yükseltili ve kayalık bir yer olarak jabal al-tariq (cebelültarık; tarık'ın dağı veya tarık'ın tepesi) ismiyle geçmektedir. içerisinde gemi onarım havuzları ve marina bulunan büyük, yapay bir limana ve körfezin iç kesimlerine doğru uzanan bir uçak pistine sahip bu koloni devleti, akdeniz'in girişinde bulunan önemli bir liman ve önemli bir deniz üssüdür.

    araplar ve ispanyollar arasında uzun savaşlara sahne olan cebelitarık, 1462 yılında ispanyolların eline geçti. ispanya'daki veraset savaşı sırasında ise, 1704 yılında gerçekleşen işgâl hareketiyle bölgeye ingilizler hakim oldu. 1713 yılında imzalanan ultrecht antlaşması ile ispanyollar, bölgenin ingilizlere ait olduğunu kabul ettiler, fakat daha sonraki süreçte bölgeyi geri almak için pekçok kez girişimde bulundular. en son 1779 yılında fransızların desteğiyle başlatılan başarısız kuşatma, 1783 yılında ingiliz egemenliğinin kesin olarak onaylandığı bir antlaşmayla son buldu. cebelitarık, 1830 yılında resmen bir koloni devleti oldu. 1869'da süveyş kanalı'nın açılması burayı çok önemli bir konuma getirdi. birinci ve ikinci dünya savaşlarında önemli bir deniz üssü olarak kullanıldı. ispanya, bölgenin siyasî geleceğiyle ilgili söz sahibi olmak istemesine karşın, birleşik krallık'la ikili görüşmeler dışında günümüze dek istediği bir sonuç elde edemedi.

    cebelitarık, bir koloni devleti olarak özerk, yani iç işlerinde bağımsızdır. fakat, ülkeyi yönetecek hükûmetin kurulmasında söz sahibi olan büyük oranda birleşik krallık'tır. birleşik krallık tarafından atanan vali, seçilen vekiller arasından başbakanı ve diğer bakanları belirleyen kişi olarak ülkede yürütmenin başıdır. bu sebepten, sahip olduğu özerklik aslında daha çok formalite icabıdır.

    4

    bizi takip edin

    omü sözlük © 2015


    birtakım şeyler: iletişim - - -