sezgicilik

  • (bkz: entüisyonizm) (bkz: intuisyonizm)

    idealizme ve rasyonalizme nazaran, özellikle metafizik, düşünsel ve soyut kavramlarla ilgili nesnel bilginin sezgi vasıtasıyla dolaysız bir şekilde elde edilebileceğini savunan öğretilerin genel adıdır. felsefede, etikte, teolojide ve matematiksel varoluş kuramında üzerinde durulan bir öğretidir.

    sezgicilik, akıl ve duyular vasıtasıyla elde edilen bilgileri reddetmez; ancak duyu ve akıl karşısında zihnin ve içgüdünün etkileşimli bileşimi olan sezgiye üstünlük ve öncelik verir.

    sezgiciliği sistemli bir felsefî öğreti hâline getiren henri bergson'dur. bir diğer temsilcisi de imam-ı gazalî'dir, fakat onun görüşleri bergson'a göre daha mezhepsel ve romantiktir.

    kurucu filozofundan ötürü bergsonculuk da denen sezgici öğretiye göre, nesnel ve genelgeçer bilginin varlığını kanıtlamak için deneye ve gözleme gerek yoktur. çünkü, bu bilgiler zaten varoluştan mevcuttur ve içgüdüseldir. akıl, bu bilgileri sezgi vasıtasıyla ve bir sürece bağlı kalmaksızın kavrar. bu yüzden sezgi, bilgiyi bir anda ve nesnel biçimde algılama özelliğiyle aklın ve içgüdünün etkileşimli bir bileşimidir.

    teolojide, teizmin sebep-sonuç ilişkisini sezgicilikle temellendiren (irrasyonel) bir görüştür. ama, imam-ı gazalî'nin görüşleri üzerinden ele alındığında daha çok mistisizmle ilişkilidir.

    3
  • Sezgi bilim içinse sorun yok. ilginin neden sonuç olarak düşünülmesi, üretilmesi ve bir öngörü ortaya atabilmesi sezgidir.
    Bunun nasıl olduğu aslında ortada.
    Hatta bu yüzden batininkine mistisizm demek istemiyorum.
    Mistisizm ve apaçıklık birbirinin tersidir sonuçta.
    Batı mistisizmi bir duzenek gibidir ve açıktır. Neyse odur. Hiçbir şey saklanamaz. Bati mistisizmi orijinaldir. ama doğu öyle değil, Ne nedeni ne sonucu ne oluşumu hiçbiri bilinmez.
    Batı sezgiciligi evre evre anlatır,
    Doğu x adında bir tanrı ol dedi ve oldu der.

    ince bir ayrıntı var umarım açıklayabilmişimdir.

    Bergson çelişkisiz, gazali çelişkilidir.
    Berg batı, gazali doğu.

    Başka ve hayattan bir ornek öyleyeyim bu da benim sezgisel Görüşüm;

    Batı aldığı vergiyi en ayrıntısına kadar rapor olarak sunar.
    Doğu olarak kendi ulkene bak paralar ne oluyor ne gidiyor açık mi? Ben bilmiyorum. Bu konuda mistik bir ülkeyiz.

    bizi takip edin

    omü sözlük © 2015


    birtakım şeyler: iletişim - - -