hedonik adaptasyon

  • (bkz: hedonik uyum) (bkz: hazza uyum) insanın başlangıçta büyük mutluluk duyduğu ve haz ihtiyacını tatmin edebildiği çeşitli olaylara, etkinliklere ve durumlara zamanla uyum sağlaması sebebiyle haz ve tatmin kaybı yaşamasıdır. bu duygusal uyum unsuru aynı zamanda insana mutsuzluk veren olaylar ve durumlar için de geçerlidir. hazzın ve mutluluğun hem pozitif, hem de negatif yönde artışının insanın duygusal uyum refleksine bağlı olarak zaman içerisinde nötre, sıfır merkeze yönelmesi, dönüş yapmasıdır.

    --- spoiler ---

    insanların iyi ya da kötü olan yaşamlarındaki her türlü değişikliğe uyum sağlama sürecine "hedonik adaptasyon" denir.

    1970'lerde mutlulukla ilgili yapılan çalışmalarda ortaya atılan hedonik adaptasyon kavramı, mutluluk konusunda yapılan çalışmalara yön verdi. konu üzerinde önemli çalışmalar ortaya koyan philip brickman ve donald campbell isimli iki bilim insanının tanımına göre hedonik uyum; insanların hem iyi, hem kötü olaylara uyum gösterme, adapte olma eğilimini, bu sayede bir süre sonra aynı mutluluk seviyelerine geri dönmelerini ifade eder. örneğin; brickman, çalışmalarında piyango kazanan insanların diğerleri ile karşılaştırıldıklarında sadece biraz daha fazla mutlu olduklarını göstermiş, yaşamlarında onları mutlu edecek olaylar yaşayan kişilerin bir zamandan sonra eski mutluluk seviyelerine geri döndüklerini belirtmiştir. aynı şekilde, kayıp veya hastalık gibi olumsuz olaylar yaşayan insanların da bir süreden sonra bu gibi durumlara adapte olduklarını, mutluluk seviyelerinin olaylardan önceki durumlarına benzer düzeylere döndüğünü söylemiştir. yani brickman, kişinin duygusal sisteminin mevcut yaşam koşullarına ayak uydurduğunu ve mutluluk ile mutsuzluğun sadece insanların yaşamlarındaki değişikliklere verdiği kısa süreli tepkiler olduğu görüşünü savunmuştur. daha da önemlisi, insanların bir bakıma "boşu boşuna" mutluluğu aramaya devam ettiğini öne sürmüştür. hedonik uyum için aynı zamanda, "koşu bandı" benzetmesini yapmıştır. bu benzetisine göre; hedonik uyum ile yürüyüş veya koşu hızımızı bantın hızına uydurduğumuz gibi, duygu durumumuzu da yaşamın koşullarına göre ayarlarız.

    kısacası, hedonik adaptasyona göre insanların mutluluk hissi, günden güne bazı koşullara ve yaşantılara bağlı olarak değişse de, herkesin sabit ve ortalama bir mutluluk seviyesi olduğu, bu nedenle anlık ve durumsal duygu değişimlerinin ardından bu seviyeye geri döndükleri görülüyor.

    --- spoiler ---

    hazza uyum, bir yönüyle de "mutlak hedone" ve "daimi mutluluk" kavramlarının olaylara ve durumlara bağlı kalmadığını ortaya koymaktadır.

    3

    bizi takip edin

    omü sözlük © 2015


    birtakım şeyler: iletişim - - -